ប្រភពធនធាន​អាហារពីរុក្ខជាតិប្រសើរសម្រាប់សុខភាព និងលើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធស្បៀងប្រកបដោយចីរភាព

ថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៦ ខែកុម្ភៈ​ ឆ្នាំ២០២២      Ratha
ចែករំលែក
Views: 484
1

ភ្នំពេញ - អា​ហារដែលមនុស្សទទួលទានប្រចាំថ្ងៃ របៀប​ផលិតអាហាររបស់មនុស្ស​ និ​ង​បរិមាណ​ដែល​ខ្ជះ​ខ្ជាយ ឬបាត់បង់ ​មាន​ផល​ប៉ះ​ពា​ល់​​​​​ធំធេង​ទៅលើ​សុខភាពមនុស្ស និងចីរភាពបរិស្ថាន ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ អាហារ​ដែលមានប្រភព​ពីរុក្ខជាតិ​ច្រើន​ជាង​ការ​ទទួល​ទាន​សាច់​ ជា​ប្រ​ភេ​​ទ​អាហារដែល​ផ្តល់​ផល​ល្អដល់​សុខ​ភាព និងមានចីរភាពសម្រាប់មនុស្សនិងភពផែនដី ។ នេះបើតាម​ការ​លើក​ឡើង​របស់​ឯក​ឧត្ត​ម​​វេជ្ជ​​បណ្ឌិ​ត សយ អ៊ឹង ប្រធាននាយកដ្ឋានសុខភាព សន្តិ​សុខ​ស្បៀង​និង​អាហារូបត្ថម្ភ នៃក្រុមប្រឹក្សាស្តារអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម និង​ជន​បទ​ ។ 

ឯកឧត្តម​វេជ្ជ​បណ្ឌិត សយ អ៊ឹង បានបញ្ជាក់ថា ការបរិភោគអាហារឱ្យបានត្រឹមត្រូវ គឺជាវិធីមួយ​ដ៏សំខាន់ជួយដល់​​បណ្តា​ប្រទេស​នា​នា​ដើម្បី​​ស​ម្រេ​ច​​ឱ្យ​បាន​គោល​ដៅអភិ​វឌ្ឍ​ន៍​​​ប្រកប​​ដោ​យ​ចីរភា​ព (SDGs) របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ស្ដីពី​ការ​ប្រែ​ប្រួ​ល​​​អាកាសធាតុ ។ 

ចំណុចរបបអាហារសុខភាពនេះ ឯកឧត្តម​វេជ្ជ​បណ្ឌិត មានប្រសាសន៍បន្តថា ផ្អែកតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO, 2018) របបអាហារសុខភាព រួម​មា​ន ផ្លែឈើ បន្លែ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងគ្រាប់រុក្ខជាតិ ព្រមទាំងអាហារមានជាតិ​សរសៃជាដើម ។ របបអាហារសុខភាព ក៏រាប់ទាំងអាហារសម្រន់ ភេស​ជ្ជៈដែ​ល​មា​ន​ជាតិស្ករ ឬគ្មានជាតិស្ករ សាច់កែច្នៃ និងអំបិលដែលប្រើប្រាស់ទទួលទាននៅក្នុងកម្រិតកំណត់ណាមួយ ។ ការបរិភោគ​ចំណីអាហារ​មាន​ប្រភព​ពី​រុក្ខជាតិឱ្យ​បា​ន​​ច្រើន ​អាចជួយសុខភាពបានយ៉ាងប្រសើរ ព្រមទាំងចូលរួមលើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធស្បៀងប្រកបដោយចីរភាព ។ 

ស្របនឹងការលើកឡើងនេះ បើតាមគណៈកម្មការទទួលបន្ទុកស្បៀង ភពផែនដី និងសុខភាព (EAT – LANCET) បានបង្ហាញពី​យុទ្ធសាស្ត្រ​ទូលាយ​ចំនួន​ប្រាំ​ចំណុច ​បាន​​ស្នើ​ដល់គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ​ដើម្បីកែសម្រួលទៅលើអ្វីដែលមនុស្សទទួលទាន និងរបៀបផលិតអាហាររបស់មនុស្ស រួមមាន ៖ 

  • លើកទឹកចិត្តឱ្យមនុស្សជ្រើសរើសយករបបអាហារសុខភាព តាមរយៈកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើឱ្យកាន់​តែប្រសើរ​ឡើង​នូវភាពមា​ន​ស្បៀ​ង និងលទ្ធ​ភាព​ទ​ទួល​បាន​ស្បៀងដែលនាំមកនូវសុខភាពល្អ ។ ការធ្វើបែបនេះ​អាចបង្កើន​ចំណាយ​របស់​អ្នកប្រើប្រាស់​ ដូច្នេះ​រដ្ឋាភិ​បាល​ចាំបាច់ត្រូវផ្តល់កា​រ​គាំពារ​សុ​ខ​ភាព​ដល់ក្រុមមនុស្សងាយរងគ្រោះ (ក្រុមជនងាយរងគ្រោះ) ដើម្បីការពារក្រុម ដែល​មាន​ចំណូល​ទាបមិនឱ្យ​បន្តជួបប្រ​ទះ​នឹង​បញ្ហា​អាហា​រូ​បត្ថ​ម្ភ ​។ 
  • ផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងវិស័យកសិកម្មនិងការផលិតដំណាំក្នុងបរិមាណច្រើន ឱ្យ​ទៅ​ជាសកម្មភាព​ផលិត​ដំណាំ​ចម្រុះ​មុខ​ ដែល​សម្បូ​រ​ទៅ​ដោ​យ​​​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម ។
  • ការធ្វើប្រពលវប្បកម្មកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព ដោយពិចារណាពីស្ថានភាពក្នុងមូលដ្ឋាន ដើម្បីគាំទ្រដល់ការធ្វើកសិកម្មដែលសមស្រប និងការផលិតដំណាំដែលមានគុណភាពខ្ពស់ប្រកបដោយចីរភាព ។ 
  • ការពារប្រព័ន្ធបរិស្ថានធម្មជាតិ និងធានាឱ្យមានការបន្តការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀង តាមរយៈការការពារតំបន់ធម្មជាតិនៅលើដី ហាមប្រា​មកា​ររុករាន​ដី​ បង្កើ​ន​​សកម្មភាព​ស្តារដីដែលរេចរឹល ការលើកកម្ពស់អភិបាលកិច្ចវិស័យជលផល និងជំរុញការងារ​វារីវប្បកម្ម ។ 
  • មនុស្សគ្រប់រូបត្រូវចូលរួមកាត់បន្ថយភាពខ្ជះខ្ជាយស្បៀងអាហារ ភាគច្រើននៅក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផលិត​កម្ម​ស្បៀង​ដែល​ធ្វើផែនការប្រមូលផលមិនបានល្អ ខ្វះខាតទីផ្សារលក់កសិផល និងកង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់រក្សាទុក និងកែច្នៃស្បៀង ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ  ការ​បង្កើនការវិនិយោគទៅលើបច្ចេកវិទ្យានិងការអប់រំដល់កសិករ គឺជាតម្រូវការចាំបាច់ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពខ្ជះខ្ជាយស្បៀងទាំងបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត ។ 

ឯក​ឧត្ត​ម​​វេជ្ជ​​បណ្ឌិ​ត សយ អ៊ឹង ប្រធាននាយកដ្ឋានសុខភាព សន្តិ​សុខ​ស្បៀង​និង​អាហារូបត្ថម្ភ នៃក្រុមប្រឹក្សាស្តារអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម និង​ជន​បទ មាន​ប្រ​សា​​សន៍​ថា ៖ “ប្រព័ន្ធស្បៀងប្រកប​ដោយចី​រភាព​ គឺ​ជាប្រព័ន្ធស្បៀង​ដែល​ផ្តល់​នូវ​សន្តិសុខ​ស្បៀង និងអាហារូបត្ថម្ភ​សម្រាប់​ទាំង​អស់​គ្នា​ គ្មាន​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ទៅ​លើមូ​លដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងបរិស្ថាន ដើម្បីធានាបានសន្តិសុខស្បៀង និងអាហារូបត្ថម្ភសម្រាប់​មនុស្សជំនាន់ក្រោយ”។ 

សូមជម្រាបថា តាមអង្គការស្បៀងអាហារពិភពលោក (FAO) និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក បានបញ្ជាក់ថា ប្រព័ន្ធស្បៀង​ដែលមានចីរភាព ​ត្រូវ​តែ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ដែ​ល​ផ្តល់ប្រាក់ចំណេញ (ចីរភាពផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច) ប្រព័ន្ធនេះត្រូវផ្តល់ផលប្រយោជន៍ឱ្យបានធំធេងដល់សង្គមទាំងមូល (ចីរភាពផ្នែកសង្គម) និងមានផលពា​ល់​​ជាវិជ្ជមាន ឬពុំមានផលប៉ះពាល់ជាអវិជ្ជមានលើបរិស្ថានធម្មជាតិ (ចីរភាពផ្នែកបរិស្ថាន) ៕ 

 

អត្ថបទពេញនិយម

រដ្ឋមន្ត្រីអភិវឌ្ឍន៍ជនបទលើកទឹកចិត្តឱ្យគ្រប់គ្នាគិតពីបរិក្ខាទឹកស្អាតនិងអនាម័យធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ

អង្គការ​​សំអា​តទន្លេសមុទ្រ តាំង​បង្ហាញស្នាដៃ​សិល្បៈដែល​កែច្នៃ​ពីសំ​រាម​ក្នុង​ទន្លេ

រដ្ឋម​ន្ត្រី​ប​រិស្ថា​ន​៖ កម្ពុជា​អាច​លក់​កាបូន​បាន ជារ​បត់ថ្មីមួយ​ដែល​អាចរ​កចំណូល​ពីការ​អភិរក្សធន​ធាន​ធម្មជាតិ

ក្រសួង​អភិវឌ្ឍន៍​ជនបទ រៀបចំការ​ប្រកួតប្រជែង​អត្ថបទ​លើប្រធានបទ ទឹកស្អាត អនាម័យ និងវិធី​បង្ការរោគ សម្រាប់​សិស្សថ្នាក់ទី​១២

សម្តេច​តេជោ ហ៊ុន សែន ស្នើឲ្យរដ្ឋមន្រ្តី​ការប​រទេស​អាស៊ាន បង្កើត​​កិច្ចព្រមព្រៀង​បៃតង​អា​ស៊ាន